Je reinigt je kunstgebit het best twee keer per dag met een protheseborstel, lauwwarm water en milde zeep, nooit met gewone tandpasta. Aanvullend gebruik je wekelijks een verdund azijnbad tegen tandsteen en doe je het gebit ’s nachts uit. Hieronder vind je de 7 tips die echt werken, plus de antwoorden op de vragen over azijn, bruine aanslag en reinigingstabletten.
Tip 1: Poets twee keer per dag, maar niet met gewone tandpasta
Poets je prothese ochtend en avond met een protheseborstel en lauwwarm water. Voeg een kleine hoeveelheid milde vloeibare zeep of speciaal prothesemiddel toe.
Waarom geen gewone tandpasta? Tandpasta bevat schuurmiddelen (abrasiva) die voor tanden zijn ontworpen, maar die zijn te hard voor het kunststof van een prothese. Na verloop van tijd veroorzaken ze microscopische krasjes. In die krasjes nestelen bacterien en geurstoffen, waardoor het gebit eerder gaat stinken en verkleuren.
Wel gebruiken: protheseborstel, lauwwarm water en milde zeep of prothesereiniger. Nooit gebruiken: gewone tandpasta, schuurspons of een harde plastic borstel.
Tip 2: Poets boven een gevulde wasbak of handdoek
Kunststof prothesen zijn broos. Als je gebit ontglipt tijdens het reinigen, is een val van 60 tot 80 cm op een harde ondergrond genoeg om het in twee stukken te laten vallen.
Los het simpel op: vul de wasbak een stukje met water, of leg een gevouwen handdoek neer. Als het gebit valt, landt het zacht. Dit is een van de meestgenoemde tips door tandprothetici, en een van de meest vergeten. Mocht het toch misgaan, dan kun je terecht voor een spoedreparatie van je kunstgebit.
Tip 3: Gebruik reinigingstabletten als aanvulling, niet als vervanging
Reinigingstabletten (Steradent, Corega Tabs, Kukident) zijn handig voor extra diepe reiniging, maar vervangen het dagelijkse poetsen niet. Ze verwijderen bacterien en lichte verkleuring, maar geen aangekoekte tandsteen.
Hoe gebruik je ze goed? Los een tablet op in lauwwarm (niet heet) water en leg het gebit er 15 tot 30 minuten in. Spoel daarna grondig af. Doe dit maximaal 1 keer per dag, maar bij voorkeur alleen wekelijks.
Langdurig dagelijks gebruik van bruistabletten kan het kunststof van je prothese aantasten. Ze bevatten oxiderende verbindingen die het materiaal op termijn poreuzer en brozer maken. Gebruik ze als wekelijkse aanvulling, niet als dagelijkse routine. Gebruik ook geen heet water, dat kan de prothese vervormen.
Tip 4: Azijn tegen tandsteen, zo doe je het goed
Witte azijn is een bewezen middel om tandsteen van een prothese te verwijderen. Het azijnzuur lost kalkaanslag op zonder het kunststof te beschadigen bij correct gebruik.
De methode
- Meng 1 op 1 gelijke delen witte azijn en lauwwarm water.
- Laat 15 tot 30 minuten weken leg het gebit in het mengsel, niet langer dan een nacht.
- Poets de aanslag weg verwijder de losgekomen aanslag met de protheseborstel.
- Spoel grondig af met lauwwarm water.
Doe dit maximaal 1 keer per week. Vaker kan het metaal van de haakjes bij een frameprothese aantasten. Bij een klikgebit: vermijd contact van azijn met de drukknoppen, want de zuurwerking kan de coating beschadigen.
Schoonmaakazijn (10 tot 12% azijnzuur) is te sterk voor een prothese. Gebruik altijd gewone witte azijn (5 tot 6%) uit de supermarkt, verdund 1 op 1 met water.
Tip 5: Verwijder bruine aanslag met een gerichte aanpak
Bruine aanslag komt van tannines uit koffie, thee en rode wijn die zich hechten aan het kunststof, en van bacteriefilm die niet goed wordt verwijderd.
Aanpak
- Dagelijks poetsen voorkomt dat aanslag aankoekt, veruit de beste aanpak.
- Azijnbad (zie tip 4): lost lichte bruine aanslag op.
- Reinigingstablet: effectief tegen oppervlakkige verkleuring.
- Bij hardnekkige aanslag: laat het gebit nakijken bij Eezy. Professionele reiniging met een ultrasoon apparaat verwijdert wat thuis niet lukt.
Wat niet werkt: bleekwater, natriumhypochloriet en agressieve schuurmiddelen. Deze lossen verkleuring tijdelijk op maar beschadigen het kunststof structureel.
Benieuwd of jouw aanslag thuis weg te krijgen is of een controle nodig heeft?
Tip 6: Neem het gebit ’s nachts uit en bewaar het goed
Het tandvlees heeft elke nacht herstelrust nodig. Als je de prothese dag en nacht draagt, verhoogt dat het risico op tandvleesontsteking en schimmelinfecties (Candida) onder de prothese.
- In een glas lauwwarm water: houdt het kunststof vochtig en voorkomt uitdrogen.
- In een droge, schone bak: als alternatief, niet in de zon of op een warme plek.
- Nooit in heet water: warmte vervormt het kunststof.
Heb je een klikgebit? Ook dat neem je ’s avonds uit voor reiniging. Reinig de drukknoppen en steg met een interdentaalborstel. Lees meer op de pagina over het klikgebit laten plaatsen.
Tip 7: Vergeet het tandvlees en de mondholte niet
Een kunstgebit reinigen is meer dan alleen de prothese schoonmaken. Onder en rond de prothese bouwt zich bacteriefilm op die tandvleesontsteking kan veroorzaken.
- Tandvlees: poets het tandvlees en de kaakwal dagelijks met een zachte tandenborstel.
- Gehemelte: masseer het gehemelte zachtjes om de doorbloeding te stimuleren.
- Tong: reinig de tong met een tongschraper, een grote bron van mondbacterieen.
- Implantatendoorvoeren (klikgebit): reinig met speciale ragertjes. Dit voorkomt peri-implantitis.
Een jaarlijkse controle bij Eezy is essentieel, voor de pasvorm en de conditie van het tandvlees en de implantaten. Vroeg signaleren voorkomt grotere problemen. Als je gebit gaat schuiven, lees dan ook hoe je een loszittend kunstgebit oplost.
Snel overzicht: wat mag wel en niet?
| Middel of handeling | Mag het? | Waarom |
|---|---|---|
| Protheseborstel + milde zeep | Ja, dagelijks | Veilig voor kunststof, verwijdert bacteriefilm |
| Gewone tandpasta | Nee | Te schurend, veroorzaakt krasjes |
| Reinigingstabletten (Steradent e.d.) | Beperkt (wekelijks) | Langdurig dagelijks gebruik tast kunststof aan |
| Witte azijn (verdund 1 op 1) | Ja, wekelijks | Verwijdert tandsteen, veilig bij correct gebruik |
| Schoonmaakazijn (geconcentreerd) | Nee | Te sterk zuur, beschadigt prothese |
| Heet water | Nee | Vervormt het kunststof |
| Bleekwater / chloor | Nee | Tast kunststof en metaal aan |
| Bewaren in water ’s nachts | Ja | Houdt kunststof vochtig, voorkomt vervorming |
| Gebit ’s nachts dragen | Afgeraden | Tandvlees krijgt geen herstelrust |
Reinigen per type prothese
De basisroutine is voor alle prothesen gelijk, maar per type zijn er nuances:
| Type prothese | Extra aandachtspunten |
|---|---|
| Volledig kunstgebit | Reinig de binnenzijde (tandvleeskant) extra grondig, aankoeken van eiwitten uit speeksel |
| Klikgebit | Reinig drukknoppen of steg dagelijks met interdentaalborstel. Implantatendoorvoeren met ragertjes. |
| Frameprothese | Reinig metalen haakjes apart met een kleine borstel. Azijnbad vermijden bij beschadigd metaal. |
| Immediaatprothese | Eerste 24 uur inlaten. Daarna zachte reiniging, tandvlees is nog gevoelig van de extracties. |
Veelgestelde vragen
Waar kan ik mijn kunstgebit het beste mee reinigen?
Protheseborstel, milde vloeibare zeep en lauwwarm water, twee keer per dag. Aanvullend: wekelijks een azijnbad (gelijke delen witte azijn en water, 20 tot 30 minuten) tegen tandsteen, en af en toe een reinigingstablet. Nooit gewone tandpasta, die is te schurend voor kunststof.
Hoe vaak moet een kunstgebit in azijn?
Maximaal 1 keer per week. Witte azijn (5 tot 6%) verdund 1 op 1 met lauwwarm water, 20 tot 30 minuten. Daarna grondig afspoelen. Vaker is niet beter, de zuurwerking kan bij frameprothesen de haakjes aantasten en bij klikgebitten het klikmechanisme beschadigen.
Hoe maak je de bruine aanslag van een kunstgebit schoon?
Bruine aanslag van koffie, thee of wijn verwijder je met een azijnbad of reinigingstablet. Hardnekkige aanslag die niet thuis te verwijderen is vraagt om professionele reiniging, bij Eezy gebruiken we een ultrasoon apparaat. Dagelijks poetsen voorkomt dat aanslag aankoekt.
Kun je een kunstgebit schoonmaken met schoonmaakazijn?
Afgeraden. Schoonmaakazijn heeft een concentratie van 10 tot 12% azijnzuur. Dat is te sterk voor kunststof en kan de prothese mat en poreus maken. Gebruik altijd gewone witte azijn (5 tot 6%) uit de supermarkt, verdund met water.
Moet je een kunstgebit ’s nachts uithalen?
Ja, sterk aanbevolen. Het tandvlees heeft herstelrust nodig. Dag en nacht dragen vergroot het risico op tandvleesontsteking en schimmelinfecties. Bewaar het gebit in een glas lauwwarm water of een schone droge bak.
Hoe lang gaan reinigingstabletten goed?
De tabletten zelf houden jarenlang droog bewaard. Maar voor je prothese geldt: gebruik ze maximaal 3 tot 4 keer per week en bij voorkeur wekelijks. Dagelijks gebruik tast het kunststof aan over langere tijd.
Zit je gebit los, geeft het aanslag die je niet weg krijgt of is het tijd voor een controle? Plan een gratis controleafspraak bij Eezy. We controleren de pasvorm, reinigen de prothese professioneel en adviseren over onderhoud op maat. Bel ons op 0348-788131.
Plan je gratis kennismaking
- Locatie
- Datum & tijd
- Gegevens
- Vragen